leestijd 6 minuten

Hoe deel je je boekenkast het beste in? Op alfabetische volgorde? En hou je daarbij dan de titel van het boek of de naam van de auteur aan? Of sorteer je toch liever op kleur, geel bij geel en wit bij wit? Boeken staan niet op zichzelf. Als je meer boeken leest, dan ga je vanzelf dwarsverbanden zien tussen de verschillende verhalen en theorieën. Wil je die verbanden inzichtelijk maken, dan is het Dewey Decimal System daar uitermate geschikt voor. In dit artikel lees je waarom dit een goede manier is voor het indelen van je boekenkast en je leest hoe je dit praktisch aanpakt.

The only thing you absolutely have to know is the location of the library.

Albert Einstein

Wat is het Dewey Decimal System?

Het Dewey Decimal System staat ook wel bekend als Dewey Decimal Classification of kortweg DDC. Dit systeem werd in de 19e eeuw ontwikkeld door Melvin Dewey. Tegenwoordig is dit het meest gebruikte systeem voor bibliotheekclassificatie, wat indrukwekkend is voor een concept dat Dewey op zijn 21ste bedacht. Tegenwoordig is het systeem in beheer van het Online Computer Library Center (OCLC).

Het idee achter het Dewey Decimal System is dat boeken op basis van een steeds gedetailleerdere classificatie gegroepeerd worden op onderwerp. Zo staan boeken over gerelateerde onderwerpen vlakbij elkaar, waardoor dwarsverbanden zichtbaar worden.

De basis van het Dewey Decimal System

Het uitgangspunt van het Dewey Decimal System zijn 10 hoofdcategorieën. Een boek wordt in één van deze categorieën geplaatst:

  • 000 – Computer science, informatie en algemene werken
  • 100 – Filosofie & psychologie
  • 200 – Religie
  • 300 – Sociale Wetenschappen
  • 400 – Taalkunde
  • 500 – Natuurwetenschappen
  • 600 – Technologie
  • 700 – Kunsten en recreatie
  • 800 – Literatuur
  • 900 – Geschiedenis en aardrijkskunde

Binnen deze hoofdcategorieën wordt verder onderscheid gemaakt in 10 subcategorieën, waarbinnen weer 10 categorieën vallen. Zo is 158 de code voor toegepaste psychologie, die is opgebouwd uit hoofdcategorie 100, subcategorie 50 en daarbinnen categorie 8. Na deze eerste drie cijfers volgt een punt, waarna een reeks getallen kan worden toegevoegd die verdere detaillering aangeven.

Twee voorbeelden van het gebruik van DDC

Zodra een boek in de juiste hoofdcategorie is geplaats, dan wordt verdere detaillering aangebracht. Dit laat zich het best illustreren aan de hand van een voorbeeld.

Laten we het boek Influence: the psychology of persuasion van Robert Cialdini als voorbeeld nemen. Dit boek gaat over de 6 grote beïnvloedingstechnieken die Cialdini in zijn onderzoek is tegengekomen. De Dewey Decimal categorisering is:

  • 100 – Filosofie en psychologie
    • 150 – Psychologie
      • 153 – Cognitie en geheugen
        • 153.8 – Besluitvorming en overtuigen
          • 153.85 – Overtuigen
            • 153.852 – Overtuigen

De DDC index van dit boek is dus 153.852.

Om de werking van het Dewey Decimal System nog duidelijker te maken behandelen we nog een voorbeeld. Stel dat je geïnteresseerd bent in fietsen. De vraag is dan, wat wil je weten over fietsen? Ben je geïnteresseerd in de geschiedenis van fietsen (796.6), fiets onderhoud (629.27), veiligheid op de fiets (388.12) of racefietsen (796.62)? Zoals je ziet heeft elk van deze onderwerpen een eigen DDC code. Zo maakt het Dewey Decimal System de juiste informatie gemakkelijker vindbaar.

Voordelen van het Dewey Decimal System

Het belangrijkste voordeel van het Dewey Decimal System is dat informatie gemakkelijker vindbaar is. Daarbij staan boeken met eenzelfde onderwerp dichtbij elkaar, wat handig is als je je in een specifiek onderwerp wilt verdiepen.

Ook biedt dit systeem de mogelijkheid nieuwe onderwerpen of categorieën toe te voegen aan de classificering. Ontstaat binnen de psychologie een nieuw werkveld of nieuwe methode, dan kan die ergens binnen sectie 150, Psychologie, worden toegevoegd. Daarbij hoeven de eerder geclassificeerde boeken niet aangepast te worden. 

Pas je het Dewey Decimal System toe op je eigen boekenkast, dan is een bijkomend voordeel dat je gaten in je kennis zichtbaar maakt. Zo zag ik dat mijn boekenkast met name gevuld is met Filosofie en psychologie (100), Sociale wetenschappen (300) en Technologie (600). Bijvoorbeeld op het gebied van religie heb ik een stuk minder boeken.

Kritiek op het Dewey Decimal System

Elke manier van classificeren is gebaseerd op de manier waarop de bedenker naar de wereld kijkt. Het is dan ook niet zo vreemd dat daarop kritiek te uitten is. Zo ook op het Dewey Decimal System.  Het valt bijvoorbeeld op dat de categorie religie (200), een duidelijke voorkeur richting het Christendom laat zien. Dit zie je duidelijk terug in de onderverdeling binnen deze categorie, waar 6 van de 10 subcategorieën te maken hebben met het Christendom en alleen de laatste categorie (290) gaat over “andere religies”.

Daarnaast zou het Dewey Decimal System een westers georiënteerd systeem zijn, wat ik me goed kan inbeelden. Ook sociale ontwikkelingen zijn terug te zien in de ontwikkeling van de classificering. Zo zijn in het verleden aanpassingen gedaan als het gaat over de classificering van boeken over bijvoorbeeld homoseksualiteit of vrouwen.

Voor een grote bibliotheek kunnen deze punten wellicht een bezwaar vormen, maar voor jouw eigen boekenkast is dit waarschijnlijk niet aan de orde.

Boeken classificeren met het Dewey Decimal System

Stel dat je een stapel boeken hebt die je wilt classificeren volgens het Dewey Decimal System. Hoe doe je dat dan?

Allereerst zal je hier, afhankelijk van de hoeveelheid boeken die je hebt, enige tijd voor uit moeten trekken. Bedenk je dat dit een eenmalige investering is waar je de rest van je leven plezier van gaat hebben. In de meeste gevallen zal dit binnen een dag wel lukken.

A room without books is like a body without a soul.

Cicero

Start met het maken van een lijst

In een Excel bestand hou ik de lijst met boeken bij die in mijn boekenkast staan. In de lijst vermeld ik de DDC code, naam en auteur van het boek. Zo maak ik het vinden van een specifiek boek nog makkelijker. Wanneer ik een boek uitleen dan vermeld ik dat ook in deze lijst.

Zoek de DDC code op

In sommige gevallen staat de DDC code in de kaft van het boek. Dat scheelt je opzoekwerk. Meestal is dit echter niet het geval en zal je zelf op zoek moeten naar de DDC code. Voor het online zoeken naar de Dewey Decimal classificatie kan je de online tool van OCLC gebruiken. Je voert de titel, auteur of het ISBN nummer in en zo kan je de DDC code achterhalen.

Sommige boeken staan niet vermeld in deze database. In die gevallen kan je zelf een code toekennen aan het boek. Daarvoor is de website LibraryThing een nuttig naslagwerk. Hier kan je vanuit een hoofdcategorie steeds verder doorklikken tot je de juiste classificatie hebt gevonden. Soms kan het helpen een ander boek van dezelfde auteur of een boek met een soortgelijk onderwerp op te zoeken dat wel in de online tool van OCLC te vinden is. Je hebt dan een indicatie van de classificering waarnaar je op zoek bent.

Afhankelijk van je doel kan het voldoende zijn slechts de eerste 3 digits van de DDC code weer te geven. Daarmee kan je soortgelijke boeken waarschijnlijk al voldoende per onderwerp groeperen. Zelf hou ik van volledigheid en detail op dit gebied, dus neem ik de volledige classificatie over.

Noteer de DDC code niet alleen in je Excel bestand, maar noteer deze ook met potlood in de kaft van het boek, zodat je deze ook met alleen het boek kan terugvinden.

Het onderwerp opzoeken op basis van de DDC code

Stel nu dat je de DDC code van een boek weet en snel wilt opzoeken binnen welke categorie dat valt. Daarvoor kan je naast eerdergenoemde website LibraryThing, ook de Decimator app op je iPhone gebruiken. Op hoofdlijnen werkt deze app prima, maar hij is niet geschikt als het op de details aankomt. Zoek je bijvoorbeeld de code 153.852 (behorend bij het boek Influence uit het eerdere voorbeeld) op, dan komt de Decimator app niet verder dan 153.8.

En nu aan de slag

Het enige nadeel aan je boekenkast indelen volgens het Dewey Decimal System dat ik ben tegengekomen is dat je vaak meerdere boeken moet verplaatsen wanneer je een nieuw boek toevoegt. Om ruimte te maken op de betreffende plank moet namelijk een ander boek op die plank plaatsmaken. Vervolgens moet op de volgende plank plaats gemaakt worden voor het volgende boek, waardoor ook op die plank het laatste boek een nieuw plekje moet krijgen. Zo gaat het door totdat je een plank hebt gevonden waarop alle boeken passen. Kan je daarmee leven, dan heb je nu alle tools in handen om je boekenkast beter in te delen.

Today a reader, tomorrow a leader.

Margaret Fuller