leestijd 8 minuten

Smartphones – en laptops in mindere mate – worden ontworpen om je aandacht te trekken. Door het gebruik van badges waarin het aantal ongelezen meldingen wordt weergegeven en felle opvallende kleuren word je steeds weer verleid je apparaat op te pakken. Voor alles is tegenwoordig wel een app beschikbaar waarmee je leven ‘veel eenvoudiger’ wordt. De verleiding is enorm. Wil je jouw schermtijd verminderen, dan is het de hoogste tijd jouw apparaat onaantrekkelijk te maken. Hier lees je hoe je dat doet, zodat je meer tijd overhoudt voor de belangrijke zaken in je leven.

We gain the strength of the temptation we resist.

Ralph Waldo Emerson

Schermtijd verminderen

Wil je jouw schermtijd verminderen, dan is daarvoor een beproefd stappenplan nodig. Dit artikel is het vierde artikelen in een reeks die dit plan stap voor stap toelichten. Ik raad je aan te starten met het lezen waarom ook jij een telefoon verslaving hebt. Lees daarna de reden waarom je een stappenplan nodig hebthoe je bewustzijn creëert en vervolgens welke stappen je kan nemen om notificaties te verminderen. Nu ben je optimaal voorbereid voor de volgende stap: je apparaat onaantrekkelijk maken.

apparaat onaantrekkelijk maken
De derde van de 6 stappen is je apparaat onaantrekkelijk maken

Hoe je apparaat onaantrekkelijk maken je productiviteit verhoogt

Een van de redenen dat je te veel tijd op je smartphone doorbrengt is dat het ontzettend aantrekkelijk wordt gemaakt. Bij het ontwikkelen van apps besteden de bedrijven die daarachter zitten veel tijd en energie aan het wegnemen van elke barrière voor het gebruik van hun dienst. Doorklikken naar de volgende pagina? Niet meer nodig, er is nu infinite scroll. Een app opzoeken in de app store? Niet nodig, scan de code en je kan hem direct downloaden. Bang iets te missen? Schreeuwerige badges zorgen dat je niets meer hoeft te missen.

Deze mogelijkheden kunnen je helpen productiever te zijn. Meestal is dat echter niet het geval. De badges met ongelezen berichten maken dat je snel afgeleid bent wanneer je jouw toestel ontgrendeld. Het gemak waarmee je gedachteloos door je sociale media tijdslijn blijft scrollen maakt dat je daaraan veel meer tijd besteed dan je lief is.

Gelukkig kan je veel van de barrières die door softwareontwikkelaars worden weggenomen zelf terughalen. Dat klinkt gek, maar als je van je telefoonverslaving af wilt komen dan moet je het jezelf moeilijk maken te vervallen in oude patronen. Zo maak je het makkelijker productief te zijn met je apparaat. In dat artikel krijg je daarvoor 3 tips die je direct kan toepassen.

Tip 1 – Een productief beginscherm

Wat zie je wanneer je jouw toestel ontgrendeld? Hoe ziet je beginscherm er uit? Is het volgepropt met apps die met rode badges laten zien wat je allemaal hebt gemist? Dan wordt je aandacht telkens wanneer je je toestel pakt daar naartoe gezogen. Door je beginscherm aan te passen verhoog je het bewustzijn van je smartphone gebruik. Dit leidt vervolgens tot een vermindering van je schermtijd.

Je omgeving is namelijk in grote mate bepalend voor je gedrag. Dit komt doordat je omgeving triggers bevat die je aanzetten bepaald gedrag wel of juist niet te laten zien. Met een smartphone werkt het net zo. De triggers zijn in dit geval felrood gekleurde badges en strak vormgegeven apps. Deze trekken je aandacht en proberen je te verleiden een app te openen. Ook wanneer je alleen je agenda wilt raadplegen is de kans groot dat je toch even kijkt wat de andere apps je te bieden hebben. Voor je het weet ben je zo weer een kwartier verder.

Een saai beginscherm

Een productief beginscherm is een saai beginscherm. Het uitgangspunt hierbij is dat een leger scherm beter is. Hoe minder apps, des te minder afleiding. 

Zo heb ik 3 apps op mijn beginscherm staan: een widget met foto’s, Headspace en de dictafoon die standaard op een iPhone is geïnstalleerd. De terugblik van foto’s valt hierbij een beetje uit de toon, omdat ook dit je kan afleiden. Gecombineerd met tip 3 van dit artikel merk ik echter dat dit voor mij niet het geval is. Wat deze terugblik me biedt is dat ik foto’s uit het verleden terugzie. Zo komen hier bijvoorbeeld foto’s van mijn kinderen langs, die me blij maken wanneer ik daarnaar kijk. Ik zie het als digitaal equivalent van de foto’s die ouders vroeger in hun portemonnee hadden.

De andere 2 apps zijn diensten die ik bewust opzoek en die niet afleiden met allerlei notificaties. Headspace gebruik ik aan het begin van de dag voor mindfullness oefeningen. De dictafoon app gebruik ik om ideeën uit mijn hoofd op te slaan, zodat ik ze niet kwijtraak, maar er ook niet mee blijf rondlopen.

Kies voor je beginscherm dus alleen apps die je niet onnodig afleiden. Selecteer maximaal 5 apps die je helpen productiever te zijn of waarvan je blij wordt en zet de rest op een ander scherm.

Tip 2 – herschik je apps

De tweede tip ligt in het verlengde van het eerdere artikel over bewuster omgaan met je schermtijd. Bepaald gedrag kan zo erg inslijten, dat je het gedachteloos uitvoert. Je ontgrendelt je toestel, veegt enkele schermen naar links en klikt op een app. Je kan dit soort patronen doorbreken door je apps te herschikken.

Geef apps een andere plek

Zet de applicaties die je minder wilt gebruiken zo ver mogelijk weg van het beginscherm. Zo kost het meer moeite deze te bereiken en kom je ze onderweg naar een andere applicatie niet direct tegen. Je creëert een pauze tussen stimulus en respons. Dit herordenen van applicaties kan je periodiek herhalen.

Je kan ook kiezen je applicaties in alfabetische volgorde te zetten. Hiermee zorg je voor meer bewustzijn. Je denkt namelijk bewust na over de naam van de app die je zoekt, in plaats van gedachteloos door je schermen te scrollen.  Zelf ben ik hier om 2 redenen minder van gecharmeerd. Allereerst is het met deze ordening niet mogelijk de apps eens in de zoveel tijd te herschikken om hernieuwd bewustzijn te creëren. Ten tweede kan het voorkomen dat specifieke apps die je wilt vermijden toch op een van de eerste schermen terecht komen. Denk maar aan Facebook of Instagram.

Groepeer apps in mappen

Door applicaties te groeperen in een map werp je wederom een barrière voor jezelf op. Het kost je minimaal een extra actie om een app te bereiken. Nog een voordeel is dat je de map met apps zelf een naam kunt geven. De kracht daarvan is niet te onderschatten. Een naam als tijdverdrijf of vrije tijd heeft een heel andere lading dan social media. Vrije tijd impliceert bijvoorbeeld dat je die apps tijdens werktijd niet gebruikt. Neem dus niet zomaar de naam aan die standaard voor je wordt ingevuld, maar maak daarin een bewuste keuze.

Zet deze mappen op een scherm verderop in je smartphone. Hiermee maak je het jezelf wederom niet te makkelijk. Nog een barrière kan je opwerpen door slechts één app op het eerste scherm van de map de plaatsen. In mappen kan je namelijk meerdere schermen hebben. Met elk scherm dat je naar links moet vegen werp je een extra drempel op. Ook hier geldt dat je de apps niet direct ziet en je de kans toevallig afgeleid te worden minimaliseert. 

Heb je een app echt nodig en kies je daar bewust voor, dan kan je de zoekfunctie op je toestel gebruiken. Het is dus geen probleem dat je niet precies weet waar een app staat op je telefoon. De keren dat ik handmatig op het scherm met de mappen met apps terecht kom zijn op een hand te tellen.

Every moment of resistance to temptation is a victory.

Frederick William Faber

Tip 3 – een saai apparaat

.De derde tip om je apparaat onaantrekkelijk te maken is ontzettend krachtig. Voor velen is dit echter te veel gevraagd. Met deze tip maak je jouw apparaat onaantrekkelijk door het saai te maken en dat is ontzettend…saai. Wel kan je dit in kleine stappen implementeren, om de overgang wat minder abrupt te maken.

Begin met een neutrale achtergrond

De eerste kleine stap die je kan zetten is het aanpassen van je achtergrond. Kies hiervoor het liefst een afbeelding met veel zwart of grijstinten. Veel saaier wordt het niet en je verlengt daarmee ook je batterijduur.

Filter bepaalde kleuren weg

Het blauwe licht dat schermen uitzenden kan zorgen voor hoofdpijn en slapeloosheid. Los van het verminderen van je schermtijd is het dus goed dit te beperken. Zowel op je smartphone als op je laptop zijn hiervoor eenvoudige oplossingen.

Om slapeloosheid te voorkomen is met name het ’s avonds wegfilteren van blauw licht verstandig. De meeste telefoons bieden dit standaard als optie aan. Bij Apple heet dit Night shift en op Android toestellen vind je het onder Night light. Deze functionaliteit stelt je in staat de tijden aan te geven waarop je bepaalde kleuren wilt wegfilteren. Je hoeft dit dus niet telkens opnieuw in te stellen.

Deze tip kan je ook goed toepassen op je computer. Sommige schermen hebben tegenwoordig een blauw licht filter ingebouwd, maar meestal zal je dit zelf op een andere manier moeten regelen. Een gratis programma dat je hiervoor kunt gebruiken is Flux. Flux past de kleuren van je scherm aan op basis van het zonlicht op jouw locatie.

Naast een programma als Flux kan je ook de dark mode functionaliteit op je telefoon of computer gebruiken. Het standaard kleurenschema met lichte kleuren is geoptimaliseerd voor gebruik van je apparaat bij daglicht. Aangezien velen van ons ook ’s avonds naar een scherm staren, is de dark mode ontwikkeld. Hiermee worden lichte kleuren vervangen door donkerdere tinten. 

Pas je kleurenschema aan

Dit is het punt waarop velen zullen afhaken. We gaan nu namelijk je volledige apparaat weergeven in grijstinten. Dit ziet er niet aantrekkelijk uit en juist daardoor is dit enorm effectief. 

De felle kleuren die applicaties tonen zijn bedoeld om je aandacht te trekken. Met name de rode kleur van ongelezen berichten en notificaties stimuleert een gevoel van opwinding. Wil je echt voor het maximale resultaat gaan, geef dan je scherm volledig weer in grijstinten. 

Bij iPhone vind je deze optie onder Instellingen, Toegankelijkheid, Weergave en vervolgens Kleurfilters. Selecteer daar Grijstinten. Heb je een Android toestel, dan vind je hier het stappenplan hoe je grijstinten kan instellen.

Je scherm weergeven in grijstinten is veruit de meest effectieve methode die ik heb gevonden om je apparaat onaantrekkelijk te maken en je schermtijd te beperken.

Grijstinten instellen op een iPhone

The most important thing is that we are on the right path, and we will not deviate from it, even in the face of strong temptation to choose temporary gains over long-term benefits.

Yemi Osinbajo