leestijd 8 minuten

Je smartphone is een enorm veelzijdig apparaat, maar daarmee is het ook een grote bron van afleiding. Een belangrijke stap om afleiding te reduceren is het verminderen van notificaties. Welke zaken zijn zo belangrijk dat je daarvan direct op de hoogte gesteld wilt worden? Hoe ga je effectiever om met je smartphone? En wat is een goede aanpak om notificaties te verminderen?

In dit artikel geef ik je inzicht in de verschillende typen notificaties en hoe je daar controle over houdt. Door het toepassen van deze tips krijg je door aandacht en focus meer gedaan.

Stop and take your time to notice things and make those things you notice matter.

Cecilia Ahern

Schermtijd verminderen

Dit is het derde artikel in een reeks artikelen die je helpen je schermtijd te verminderen. Ben je specifiek op zoek naar informatie over notificaties verminderen? In dat geval kan je dit artikel prima op zichzelf doornemen. Wil je echter meer controle over je schermtijd in het algemeen, dan raad ik je aan te starten bij het artikel over telefoon verslaving. Lees vervolgens waarom je een stappenplan nodig hebt om je schermtijd te verminderen en hoe je het bewustzijn creëert dat nodig is om deze verandering in gang te zetten

De tweede van de 6 stappen is notificaties verminderen

Notificaties dienen een doel

Dit artikel gaat over notificaties verminderen. Ik had stelliger kunnen zijn door het te hebben over notificaties uitzetten. Dat doe ik bewust niet, omdat notificaties ook een doel dienen. Is het in je werk belangrijk snel te reageren op ad hoc vragen, dan kunnen notificaties je daarbij helpen.

Waarom dan toch je notificaties verminderen?

In veel gevallen zijn notificaties helemaal niet nuttig. Ze zijn dan puur bedoelt je te verleiden een app weer te openen en daar je tijd te verdoen. Dit alles veelal zodat de ontwikkelaar van die software meer advertenties kan verkopen.

De prijs die je betaalt voor deze onderbrekingen is enorm. Wanneer je betekenisvol (denk)werk wilt verzetten dan vereist dit diepe focus waarbij je langere tijd aan dezelfde taak werkt. Notificaties zorgen dat je deze staat van diepe focus niet bereikt. Het wisselen tussen verschillende soorten taken staat in de psychologie bekend als task switching. Denk hierbij aan het wisselen tussen lezen en schrijven. Elk van die taken gebruikt andere cognitieve processen en het wisselen daartussen kost tijd. Elke keer dat je van taak wisselt, kost het moeite de context weer te begrijpen en de nieuwe taak op te pakken. 

Het gevolg van veelvuldig wisselen tussen verschillende typen taken is dat je alleen nog urgent werk gedaan krijgt. Je maakt geen voortgang meer op wat belangrijk maar minder urgent is. Door langer aan eenzelfde taak te werken ken je de context en heb je geen last van task switching. Hierdoor kan je effectiever zijn in je werk.

Bedenk dus goed of je echt op de hoogte wilt worden gebracht wanneer iemand een nieuwe foto op Instagram plaatst. En of je direct alles uit je handen wilt laten vallen als je leest dat in Artis een nieuw olifantje is geboren. Wil je meer gedaan krijgen, dan ontkom je niet aan het verminderen van notificaties.

De notificaties die wel de moeite waard zijn

Er is slechts een handjevol notificaties die wel de moeite waard zijn te behouden:

  • Overheidsmeldingen en amber alerts. Deze meldingen worden maar zeer sporadisch verstuurd en wanneer dat het geval is dan wil je daarvan op de hoogte zijn.
  • Herinneringen en agenda items. Voorwaarde hierbij is wel dat je een bewuste keuze hebt gemaakt welke meldingen je direct wilt ontvangen. Heb je over 5 minuten een vergadering, dan is het fijn dat je daarvan een notificatie ontvangt. Wil je vanavond het vuilnis buitenzetten, dan hoef je daarvoor niet direct gestoord te worden. Je hebt daar immers nog de hele avond de tijd voor.
  • Directe berichten en telefoongesprekken. Hiervoor geldt dat je deze niet altijd direct wilt zien. Daarover meer in het artikel over de vierde stap in het zes stappenplan.
  • Bepaalde bezorgapps. Heb je een taxi besteld, dan is het fijn te weten wanneer die voor de deur staat. Hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld het bestellen van eten.
  • Navigatie apps. Bij onverwachte file ben je blij te weten dat je eerder moet vertrekken als je op tijd op je bestemming wilt aankomen.

De verschillende typen notificaties

Notificaties zijn een standaard onderdeel geworden van zowel je smartphone als je laptop. Voordat we aan de slag gaan met notificaties verminderen kijken we eerst naar de verschillende typen notificaties op elk van deze apparaten.

Op je smartphone

Ik beschrijf de typen notificaties vanuit het perspectief van de iPhone en bijbehorend iOS besturingssysteem. De reden daarvoor is simpel: ik heb zelf al jarenlang een iPhone. Alhoewel de naamgeving wellicht enigszins verschilt, gelden dezelfde globale principes ook voor Android toestellen.

Een iPhone kent 3 typen notificaties:

  1. Stroken. Dit zijn de balkjes die boven in je scherm verschijnen. Je kan zelf kiezen deze blijvend zichtbaar te maken of ze vanzelf te laten verdwijnen. Tik op de stroken en je kan op het bericht reageren of naar de betreffende app gaan.
  2. Meldingen. Dit zijn ook balkjes met meldingen, maar niet boven in je scherm. Ze verdwijnen ook niet vanzelf. Er zijn twee typen van deze meldingen, namelijk:
    • Meldingen op je toegangsscherm. Deze zie je direct wanneer je jouw telefoon oppakt
    • Meldingen in het berichtencentrum. Het berichtencentrum is wat je ziet wanneer je vanaf je beginscherm omhoog veegt.

Voor beide typen meldingen geldt dat je zelf actie moet ondernemen om deze te verwijderen of er bijvoorbeeld op te reageren.

  1. Badges. Badges zijn de rode bolletjes rechts bovenin het icoon van een app die aangeven hoeveel meldingen in de app open staan. Denk hierbij aan het aantal ongelezen e-mails in je e-mailprogramma.

Voor elk type notificatie kan je per app instellen of deze wel of niet toegestaan is. Bij stroken en meldingen kan je daarbij ook kiezen een geluid af te spelen bij het ontvangen van de melding.

De verschillende typen notificaties op een iPhone

Op je computer

Wanneer je een nieuwe computer aanschaft, dan staan meldingen standaard a

Wanneer je een nieuwe computer aanschaft, dan staan meldingen standaard aan. Dit betekent onder andere dat je bij elke binnenkomende e-mail een banner in je scherm te zien krijgt. E-mail is een asynchroon communicatiemiddel. Je hoeft dus per definitie niet direct op de hoogte gebracht te worden van een nieuw bericht. 

Zet dit dus uit in de instellingen van je besturingssysteem. Hier kan je ook kiezen meldingen met tips en tricks te ontvangen. Deze zijn bedoeld je te helpen effectiever om te gaan met je apparaat. Het ironische is dat juist door deze meldingen uit te zetten je effectiever bent.

Voor je laptop kan je als eenvoudige regel aanhouden: alle meldingen kunnen uit, behalve die van instant messaging diensten. Met dit laatste doel ik op programma’s als Slack en Microsoft Teams. De instant messaging functionaliteit is bedoeld voor snelle, korte berichten. Dit staat gelijk aan het bellen van een collega. Notificaties van dergelijke berichten die direct aan jou gericht zijn kunnen dus aan blijven staan. Alle andere meldingen wil je uitzetten. Wil je in een staat van diepe focus komen, dan kan je ook tijdelijk alle meldingen uitschakelen. Daarover lees je meer in het vijfde artikel van deze reeks.

Notificaties verminderen op je smartphone

Voor de laptop is het eenvoudig welke notificaties je behoudt. De verscheidenheid aan meldingen op je telefoon maakt dat we daar wat meer tijd aan besteden. Zoals ik in een eerder artikel al toelichtte, is het verstandig dit stap voor stap af te bouwen. Zo heb je tijd om te wennen aan de nieuwe situatie en is de kans terug te vallen in oud gedrag kleiner.

Start met pushnotificaties

Ga door je lijst met applicaties heen en bepaal voor elke app of het belangrijk is daarvan pushberichten te krijgen. Wees kritisch en leg apps naast de lijst met nuttige notificaties die ik eerder in dit artikel beschreef. Valt een applicatie niet in een van de 5 categorieën? Zet dan de pushnotificaties uit

Let hierbij ook op het volgende: niet elk bericht van bijvoorbeeld WhatApp verdient een pushnotificatie. Berichten die direct aan jou gericht zijn wel, maar zet de meldingen voor groepsberichten uit. Hoe meer mensen aan een chatgesprek deelnemen, des te groter het aantal berichten. Zet je notificaties daarvan uit, dan heb je zelf de controle over wanneer je berichten bekijkt. Dergelijke instellingen vind je niet bij de instellingen van je toestel, maar in de instellingen van de specifieke applicatie.

En verminder dan het aantal typen notificaties

Als het goed is heb je nu een kortere lijst met applicaties waarvan je meldingen ontvangt. Ga nogmaals door de lijst heen en verminder nu het type meldingen dat een app kan sturen. Weet je niet meer precies wat de mogelijkheden zijn, kijk dan eerst nog even kort naar de afbeelding eerder in dit artikel. Bij voorkeur wil je zoveel mogelijk berichten uitsluitend in je berichtencentrum weergeven. Die berichten krijg je namelijk alleen te zien wanneer je ze actief opzoekt. Zet waar mogelijk de vinkjes onder ‘toegangsscherm’ en ‘stroken’ dus uit.

Ook badges wil je zoveel mogelijk voorkomen. Wanneer je telkens als je je telefoon ontgrendeld herinnerd wordt aan de 10 e-mails die je nog niet gelezen hebt, dan leidt dat af. Je opent je toestel met een doel, ziet een bolletje met ongelezen berichten en bent direct je initiële doel vergeten. Ook zorgt dit voor onrust, omdat je telkens wordt herinnerd aan wat je nog moet doen. 

Dit geldt overigens ook op je computer. Heb je Microsoft Teams standaard op je taakbalk staan en zie je daar een bolletje met het aantal berichten dat op je wacht? Dan maak je het jezelf moeilijk gefocust werk te doen. Zet dit soort meldingen dus uit.

Een meldingsoverzicht instellen

Ben je bang meldingen te missen doordat ze voortaan alleen in je berichtencentrum worden weergegeven? Je iPhone biedt hiervoor de mogelijkheid een meldingenoverzicht plannen. Je geeft aan welke applicaties belangrijk zijn en je toestel geeft vervolgens zelf een overzicht van meldingen weer op een moment dat het jou uitkomt.

Notificaties verminderen is de sleutel

Het stappenplan dat ik heb opgesteld heeft 6 stappen, maar ik durf te stellen dat notificaties verminderen veruit de belangrijkste stap is. Notificaties zijn namelijk de trigger die bepaald gedrag uitlokken. Neem de trigger weg en het ongewenste gedrag kan al direct drastisch afnemen. Hou je sinds het vorige artikel je schermtijd wekelijks bij, dan ben ik benieuwd of je dit ook ervaart bij het bekijken van je wekelijkse schermtijdrapport.

An unfortunate thing about this world is that good habits are much easier to give up than the bad ones.

Errol Flynn